Beskid Makowski to pasmo, w którym można spacerować przez całe godziny bez spotkania po drodze żywej duszy. Nie ma tu tatrzańskiego tłoku, wejściówek ani kolejek do schronisk, są za to łagodne grzbiety, rozległe widoki na Tatry i Babią Górę oraz odcinek jednego z dłuższych szlaków Karpat. Poniżej zestawienie najciekawszych tras Beskidu Makowskiego – od krótkich rodzinnych spacerów, przez pętle z widokami, po kilkudniowe wyprawy grzbietem całego pasma.
Gdzie leży Beskid Makowski i dlaczego warto tu przyjechać?
Beskid Makowski – nazywany dawniej Beskidem Średnim lub Myślenickim – to część Beskidów Zachodnich rozciągająca się w Małopolsce. Graniczy od zachodu z Beskidem Małym, od południa z Beskidem Żywieckim, a od wschodu z Beskidem Wyspowym. Pasmo ma powierzchnię około 900 km² i składa się z kilku odrębnych pasm górskich przedzielonych malowniczymi dolinami rzek – Skawy i Raby.
Najważniejsze miejscowości w regionie to Maków Podhalański, Sucha Beskidzka, Myślenice i Jordanów. Z Krakowa do centrum Beskidu Makowskiego jedzie się samochodem ok. 50-60 minut, co sprawia, że góry te są wygodnym celem na jednodniową wycieczkę.
Jest pewna kwestia geograficzna wymaga kilku słów wyjaśnienia. Co jest najwyższym szczytem Beskidu Makowskiego to zależy od przyjętej klasyfikacji. Według regionalizacji prof. Jerzego Kondrackiego jest to Mędralowa (1169 m n.p.m.), jednak Loża Zdobywców Korony Gór Polski stosuje inny podział i jako szczyt Beskidu Makowskiego wyznacza Lubomir (904 m n.p.m.) – tam też zdobywa się odpowiednią pieczęć. Dla turystów te geograficzne spory nie mają wielkiego znaczenia – warto odwiedzić oba.
Beskid Makowski – szlaki turystyczne
Beskid Makowski to jedno z spokojniejszych pasm w polskich Karpatach. Poniżej zestawienie najciekawszych szlaków w regionie.
Szlak na Lubomir ze Schroniska PTTK na Kudłaczach
Lubomir to szczyt, od którego najlepiej zacząć poznawanie Beskidu Makowskiego. Wejście ze schroniska PTTK na Kudłaczach jest łatwe, dostępne o każdej porze roku i odpwowiednie nawet dla rodzin z dziećmi.
Ze schroniska prowadzą dwa znakowane warianty – czarny i czerwony, które rozchodzą się tuż po opuszczeniu zabudowań i ponownie łączą pod szczytem Łysiny. Dzięki temu można pójść jedną ścieżką, a wrócić drugą, bez potrzeby zawracania. Czas przejścia ze schroniska na szczyt to ok. 1 godz. 10 min w jedną stronę. Na całą pętlę z powrotem, licząc z krótkimi przystankami, warto zarezerwować 3-3,5 godziny.
Szlak wiedzie przez las i nie należy do szczególnie widokowych – widoki pojawiają się w jednym miejscu: tuż przed szczytem, po lewej stronie szlaku, gdzie ukryta w gęstwinie polana oferuje panoramę na Beskid Wyspowy z Cieniem na pierwszym planie. Warto się tu zatrzymać, bo sam wierzchołek Lubomira jest w całości zalesiony.
Na szczycie (904 m n.p.m.) główną atrakcją jest Obserwatorium Astronomiczne im. Tadeusza Banachiewicza, otwarte w 2007 roku. Budynek ma swoją historię – pierwsze obserwatorium stanęło tu już w 1922 roku, z inicjatywy prof. Banachiewicza, który szukał lokalizacji wolnej od krakowskiego smogu i zanieczyszczenia świetlnego. Budynek zniszczyła II wojna światowa, obecny wzniesiono dopiero w XXI wieku. Zwiedzanie obserwatorium wymaga wcześniejszego umówienia się – szczegóły można znaleźć na stronie obserwatoriun.
Przy Kudłaczach warto też zajrzeć na Polanę Kudłacze – 2 minuty drogi od schroniska, w kierunku zachodnim, bo to stąd, a nie ze szczytu, roztacza się najpiękniejsza panorama okolicy.
Koskowa Góra
Koskowa Góra (867 m n.p.m.) to jeden z najlepszych punktów widokowych w Beskidzie Makowskim i jest przy tym zaskakująco łatwa do zdobycia.
Najpopularniejsze wejście prowadzi z miejscowości Bogdanówka, gdzie pod przełęczą z zabytkową kapliczką można zostawić samochód. Stąd na szczyt dochodzi się w około 25 minut, pokonując niespełna kilometr drogi. Taka krótka trasa sprawia, że Koskowa Góra jest świetnym celem dla rodzin z małymi dziećmi lub dla osób, które chcą poczuć górski klimat, ale bez wielogodzinnej wędrówki.
Sam szczyt jest rozległy i bezleśny, co jest rzadkością w Beskidzie Makowskim. Panorama z wierzchołka obejmuje praktycznie całą okolicę: na południu Babia Góra i Beskid Żywiecki, na wschodzie Beskid Wyspowy i Gorce, a przy dobrej pogodzie na południowym wschodzie rysują się szczyty Tatr. Na zachodzie widać łagodne wzgórza Beskidu Małego. Na szczycie stoi charakterystyczny przekaźnik telekomunikacyjny, który jest dobrym punktem orientacyjnym w terenie.
Szukasz noclegu w okolicach Beskidu Wyspowego?
Sprawdź nasze przytulne i komfortowe domki z jacuzzi! Wybierz datę przyjazdu i wyjazdu oraz liczbę gości. System pokaże Ci dostępne domki w tym terminie.
Żółty szlak z Makowa Podhalańskiego do Pcimia
Ten szlak to wymagający, ale satysfakcjonujący sposób na poznanie wschodniej części Beskidu Makowskiego. Trasa wiedzie przez całe pasmo Koskowej Góry – od stacji kolejowej w Makowie Podhalańskim aż do Pcimia i liczy 27,1 km przy szacowanym czasie przejścia 8,5-10 godzin.
Początek przy dworcu kolejowym w Makowie Podhalańskim to logistyczna zaleta – można przyjechać pociągiem lub busem, więc nie trzeba martwić się o samochód. Szlak prowadzi najpierw dość stromym podejściem na Stańkową, potem przez Ostrysz i Przysłopski Wierch, aż dochodzi do okolic Koskowej Góry. Za kapliczkę wiedzie dalej przez Parszywkę, masyw Kotonia i serię kolejnych wierzchołków, by zejść ostatecznie do Pcimia.
Przez całą trasę towarzyszą widoki na Tatry, Babią Górę, Gorce i Beskid Wyspowy na tyle urozmaicone, że nie ma mowy o monotonii. To dobry wybór na wiosenny lub jesienny wypad, gdy powietrze jest klarowne, a panoramy sięgają kilkudziesięciu kilometrów.
Ze względu na długość szlaku warto zabrać ze sobą jedzenie i wodę na cały dzień, bo możliwości uzupełnienia zapasów po drodze są ograniczone.
Mały Szlak Beskidzki przez Beskid Makowski
Przez Beskid Makowski przebiega odcinek Małego Szlaku Beskidzkiego (MSB) – trasy o łącznej długości 137 km, biegnącej od Straconki w Bielsku-Białej po Luboń Wielki w Beskidzie Wyspowym. To czwarty co do długości szlak w polskiej części Karpat, znakowany kolorem czerwonym.
Przez Beskid Makowski przebiega ok. 70 km szlaku – to zdecydowanie najdłuższy odcinek spośród trzech pasm, przez które przechodzi MSB. Z zachodu na wschód trasa wiedzie przez: Chełm (603 m n.p.m.), Babicę (727 m), Myślenice, Uklejnę, Schronisko PTTK na Kudłaczach, Lubomir i dalej w kierunku Beskidu Wyspowego.
Dla tych, którzy nie planują całego przejścia, najbardziej atrakcyjnym fragmentem Małego Szlaku Beskidzkiego przez Beskid Makowski jest odcinek niebieski z Myślenic do Kasiny Wielkiej – 34 km, do przejścia w 11,5-15 godzin. To wymagająca, ale satysfakcjonująca wyprawa z widokami na kolejne pasma i spokojnymi, rzadko uczęszczanymi grzbietami.
MSB przez Beskid Makowski nadaje się szczególnie dla turystów szukających wielodniowej wyprawy z noclegami w schroniskach lub agroturystykach. Na trasie przez Beskid Makowski możliwości noclegowe są następujące:
Schronisko PTTK na Kudłaczach – jedyne schronisko PTTK w paśmie
Stacja Turystyczna Zygmuntówka na przełęczy Klekociny
Schronisko Turystyczne W Murowanej Piwnicy na przełęczy Opaczne
Studenckie Schronisko Turystyczne „Lasek” pod szczytem góry Łosek
Chatka Adamy (SST Pod Solniskiem)
Niebieski szlak z Jabconowej do Kalwarii Zebrzydowskiej przez Koskową Górę i Babicę
Ta trasa liczy 27 km i zajmuje ok. 8-10 godzin marszu, ale prowadzi przez serię ciekawych szczytów i kończy się w Kalwarii Zebrzydowskiej, skąd można wrócić komunikacją zbiorową.
Szlak prowadzi z wysoko położonej wsi Jabconowa przez Magurkę i Syrkówkę do Koskowej Góry. Za kapliczką schodzi do Bieńkówki, skąd wiedzie podejście na Babicę Zachodnią. Trasa prowadzi następnie przez Krowią Górę, przełęcz Sanguszki i Końcówkę – to mniej więcej połowa całej trasy, ale od tego punktu już tylko jedno podejście dzieli od Lanckorony, a potem szlak schodzi spokojnie do Brodów i Kalwarii Zebrzydowskiej.
To dobra trasa na dzień, gdy zależy nam na różnorodności, bo przechodzi przez kilka pasm, łączy widokowe polany z leśnymi odcinkami i kończy się przy jednej z najbardziej znanych atrakcji regionu. Kalwaria Zebrzydowska to sanktuarium pasyjno-maryjne wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, warto zaplanować tu dłuższy postój lub zostawić zwiedzanie na kolejny dzień.
Jaki jest poziom trudności szlaków w Beskidzie Makowskim?
Beskid Makowski to pasmo przyjazne dla przeciętnie sprawnego turysty. Szczyty nie przekraczają tu 1200 m n.p.m., a podejścia są łagodniejsze niż w Tatrach czy Bieszczadach. Warunki trudności poszczególnych tras zestawia poniższa tabela.
Trasa | Długość | Czas przejścia | Poziom trudności | Odpowiednia dla dzieci |
|---|---|---|---|---|
Kudłacze – Lubomir (pętla) | ok. 7,6 km | ok. 3 h | Łatwa | Tak (7+) |
Koskowa Góra pętla z Bogdanówki | ok. 6-8 km | ok. 3-4 h | Łatwa | Tak (6+) |
Żółty szlak Maków – Pcim | 27,1 km | 8,5-10 h | Umiarkowana | Nie |
Niebieski szlak Jabconowa – Kalwaria | 30 km | 9,5-12 h | Umiarkowana | Nie |
Niebieski szlak Myślenice – Kasina Wielka | 34 km | 11,5-15 h | Trudna | Nie |
Na krótsze trasy wystarczą wygodne buty z dobrą podeszwą i plecak z prowiantem. Na dłuższe – buty trekkingowe, kijki i plan noclegowy.
Gdzie nocować w Beskidzie Makowskim?
Baza noclegowa w paśmie jest skromna – poza Schroniskiem PTTK na Kudłaczach i kilkoma chatkami turystycznymi dominują agroturystyki i kwatery prywatne. Jeśli szukasz czegoś więcej niż tylko noclegu po szlaku, mamy dla Ciebie kilka propozycji. Nasze domki z prywatnym jacuzzi leżą w rejonie Myślenic i Lubnia, niecałą godzinę drogi z Krakowa, w bliskim sąsiedztwie szlaków na Lubomir, Chełm i Szczebel. Po całodniowej wędrówce czeka na Ciebie ciepłe jacuzzi, kominek i cisza – bez sąsiadów za ścianą i bez kolejki do łazienki.
Polana Słowikowa
To domek z bali przy rzece Rabie w Stróży, 3 km od Myślenic. Mieści do 8 osób i oferuje dwie sypialnie, salon z kominkiem, saunę fińską oraz elektryczne jacuzzi z aeromasażem na tarasie oraz całoroczny, zadaszony basen z podgrzewaną wodą. Duża działka 40 arów z placem zabaw sąsiaduje bezpośrednio z zielonym szlakiem na Kudłacze.
Stróżówka SKI&SPA (Stróża)
Leży w Stróży nad Rabą, 4 km od Myślenic, i pomieści do 7 osób. Posiada dwie sypialnie, salon z kominkiem i aneksem kuchennym oraz elektryczne jacuzzi na zadaszonym tarasie czynne przez cały rok. W ogrodzie pełnym kwiatów znajdziesz murowany grill i plac zabaw dla dzieci.
Leśna Sielanka (Lubień)
To kompleks kilkunastu domków – dużych (do 11 osób) i małych (do 8 osób). Każdy domek posiada prywatne jacuzzi z aeromasażem na zadaszonym tarasie, które działa cały rok, a na terenie ośrodka znajdują się kort tenisowy, boiska, stół do ping-ponga, zewnętrzna siłownia i dwa baseny. Domki stoją bezpośrednio przy szlaku na Szczebel.
Panorama Chełm (Myślenice)
To kompleks domków na szczycie Góry Chełm, 4 km od Myślenic. Każdy domek pomieści maksymalnie 8 osób, posiada prywatne jacuzzi z aeromasażem. Goście mogą także skorzystać z sauny fińskiej i groty solnej. W ogrodzie znajduje się zadaszony grill z paleniskiem.
Kiedy wybrać się w Beskid Makowski?
Beskid Makowski można odwiedzać przez cały rok, a każda pora ma swoje zalety.
- Wiosna – od kwietnia do maja – to czas, gdy szlaki są wolne od turystów i tereny się dopiero się zazieleniają.
- Lato to dobra opcja dla rodzin z dziećmi, choć na popularniejsze trasy w pobliżu Kudłaczy w weekendy może trafiać więcej osób.
- Jesień – wrzesień i październik – to zdecydowanie najpiękniejsza pora: buczyna zmienia kolory na złoto i rudość, mgły w dolinach tworzą dramatyczne krajobrazy, a panoramy na Tatry i Babią Górę przy bezwietrznej pogodzie są niepowtarzalne.
- Zimą można spacerować po łatwiejszych trasach, jak na przykład ta na Lubomir, jednak część szlaków może być oblodzona. Warto wtedy zabrać raczki.
Co zabrać ze sobą na szlak w Beskidzie Makowskim?
Beskid Makowski nie wymaga specjalistycznego sprzętu, ale kilka rzeczy zdecydowanie ułatwia wycieczkę:
- buty z nieślizgającą się podeszwą (na dłuższe trasy – trekkingowe, na krótsze – solidne podróżnicze),
- naładowany telefon z aplikacją nawigacyjną i pobraną mapą offline,
- woda – minimum 1 litr na osobę na krótsze trasy, 2 l na całodniowe wędrówki,
- jedzenie z zapasem – sklepy po drodze są rzadkością,
- kijki trekkingowe – odciążają kolana przy zejściach,
- kurtka przeciwdeszczowa lub softshell – pogoda w Beskidach zmienia się szybko.
Najczęściej zadawane pytania
Zależy to od przyjętej klasyfikacji. Według regionalizacji prof. Jerzego Kondrackiego jest to Mędralowa (1169 m n.p.m.), jednak do zdobycia Korony Gór Polski wymagany jest Lubomir (904 m n.p.m.) – to jego wpisuje się do legitymacji przy zdobywaniu odznaki.
Tak, kilka tras w okolicach Kudłaczy i na Koskową Górę jest łatwych i dostępnych nawet dla dzieci w wieku szkolnym. Najlepsza opcja rodzinna to wejście na Lubomir ze schroniska PTTK na Kudłaczach – trasa jest leśna, bez ekspozycji, a na szczycie czeka obserwatorium astronomiczne jako dodatkowa atrakcja.
Przy Schronisku PTTK na Kudłaczach jest płatny parking ok. 200 m przed schroniskiem. W Bogdanówce – punkcie startowym na Koskową Górę – samochód można zostawić przy kapliczce lub przy kościele w centrum miejscowości. W Makowie Podhalańskim wyjście jest bezpośrednio przy stacji kolejowej.
Tak, choć baza noclegowa jest skromna w porównaniu do Tatr czy Bieszczad. Jedyne schronisko PTTK w paśmie to schronisko na Kudłaczach. Poza nim działają: Stacja Turystyczna Zygmuntówka na przełęczy Klekociny, Schronisko W Murowanej Piwnicy na Opacznem i kilka chatek studenckich. Uzupełnieniem są agroturystyki w okolicznych wsiach.
Zdecydowanie nie i to jedna z największych zalet tego pasma. Nawet w letnie weekendy na większości szlaków panuje spokój. Pewne wyjątki to okolice Schroniska na Kudłaczach w słoneczne niedziele, ale nawet tam ruch jest niczym w porównaniu z popularnymi pasmami.